गॅसचा काळाबाजार; प्रशासनाचा कारभार ‘थंडगार’

मिरज शहर आणि तालुक्यात अवैध घरगुती गॅस सिलिंडर विक्रीचा धंदा दिवसेंदिवस गंभीर बनत चालला आहे. औद्योगिकीकरणामुळे वेगाने विस्तारत असलेल्या मिरजेत लोकसंख्या वाढत असताना गॅसची मागणीही वाढली आहे. याच मागणीचा गैरफायदा घेत काही विक्रेते नियम धाब्यावर बसवून घरगुती गॅस सिलिंडरची चढ्या दराने विक्री करत असल्याची चर्चा आहे. विशेष म्हणजे, या व्यवहारांवर कठोर कारवाई होत नसल्याने नागरिकांमध्ये नाराजी वाढत असून, ‘गॅसचा काळाबाजार तेजीत, प्रशासनाची कारवाई मंद गतीत’ असे चित्र निर्माण झाले आहे.

मिरज परिसरात अधिकृत गॅस वितरक कार्यरत असतानाही मिरज, जयसिंगपूर, इचलकरंजी, सांगली आणि तासगाव परिसरातून घरगुती गॅस सिलिंडर आणून वाढीव दराने विकले जात असल्याचा आरोप आहे. गॅस कनेक्शन नसलेल्या ग्राहकांनाही सिलिंडर पुरवले जात असल्याची बाब चिंताजनक आहे. सर्वसामान्य नागरिकांना अधिकृत गॅस कनेक्शनसाठी नियम आणि प्रतीक्षेचा सामना करावा लागत असताना, काही विक्रेते मात्र नियमांना बगल देऊन मनमानी दराने सिलिंडर विकत असल्याचे चित्र समोर येत आहे.

काही ठिकाणी दुकाने, गोदामे आणि रहिवासी भागांत अनधिकृतपणे सिलिंडरचा साठा केला जात असल्याचा आरोप आहे. गॅस सिलिंडरची साठवणूक आणि हाताळणी करताना आवश्यक सुरक्षा नियमांचे पालन न झाल्यास मोठी दुर्घटना घडू शकते. गॅसगळती, चुकीची हाताळणी किंवा आगीची एक ठिणगी अनेक कुटुंबांचे आयुष्य उद्ध्वस्त करू शकते. त्यामुळे हा केवळ अवैध विक्रीचा प्रश्न नसून, नागरिकांच्या जीविताशी संबंधित गंभीर सुरक्षेचा मुद्दा आहे.

नागरिक आणि सामाजिक कार्यकर्ते या प्रश्नावर आवाज उठवत असतानाही ठोस कारवाई होत नसल्याची नाराजी व्यक्त होत आहे. महसूल प्रशासन, पोलीस विभाग आणि संबंधित गॅस कंपन्यांच्या अधिकाऱ्यांनी समन्वयाने तपासणी करून दोषींवर कठोर कारवाई करणे अपेक्षित आहे. काही ठिकाणी कारवाई झाल्यानंतरही अवैध व्यवसाय पुन्हा सुरू होत असल्यास, कारवाईचा परिणाम नेमका किती, असा प्रश्न उपस्थित होतो.

या व्यवसायामागे राजकीय किंवा आर्थिक हितसंबंध आहेत का? तसेच संबंधितांना कोणाचे अभय आहे का? याची निष्पक्ष चौकशी होण्याची गरज आहे. मात्र, कोणत्याही व्यक्तीचा सहभाग सिद्ध होण्यापूर्वी आरोपांची अधिकृत पडताळणी होणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.

अवैध गॅस सिलिंडर विक्रीला आळा घालण्यासाठी महसूल प्रशासन, पोलीस आणि गॅस कंपन्यांनी संयुक्त तपासणी मोहीम राबवावी. अनधिकृत साठ्यांची तपासणी, नियमबाह्य विक्रीवर कारवाई आणि दोषींवर कायद्यानुसार कठोर पावले उचलण्याची गरज आहे. नागरिकांनीही अशा प्रकारांची माहिती संबंधित यंत्रणांना द्यावी आणि सुरक्षित, अधिकृत वितरण व्यवस्थेचा वापर करावा.

मिरजेत अवैध गॅसचा धंदा सुरूच राहणार आणि प्रशासन बघ्याची भूमिका घेणार, तर नागरिकांच्या सुरक्षेची हमी कोण देणार? मोठी दुर्घटना घडल्यानंतर धावपळ करण्यापेक्षा त्याआधीच प्रतिबंधात्मक कारवाई करणे आवश्यक आहे. नागरिकांच्या जीवाशी खेळणाऱ्या संभाव्य गैरव्यवहाराला वेळीच लगाम घालावा, हीच मिरजकरांची अपेक्षा आहे.